โครงการขยายสะพานผ่านฟ้าลีลาศ และโครงการก่อสร้างสะพานคู่ขนานสะพานมัฆวานรังสรรค์
โครงการขยายสะพานผ่านฟ้าลีลาศ และโครงการก่อสร้างสะพานคู่ขนาดสะพานมัฆวานรังสรรค์
ความประสานกลมกลืนระหว่าง "การพัฒนา" และ "การอนุรักษ์" คือปรัชญาสำคัญประการหนึ่งที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงสอนและย้ำเตือนกรุงเทพมหานคร ให้ใช้เป็นแนวทาง ในการปฏิบัติภารกิจเสมอมา
โครงการขยายสะพานผ่านฟ้าลีลาศและโครงการก่อสร้างสะพานคู่ขนานสะพานมัฆวานรังสรรค์ สะท้อนแนวปรัชญาข้างต้นนี้ได้อย่างชัดเจน สะพานผ่านฟ้าลีลาศเป็นสะพานข้ามคลองบางลำพูใกล้ป้อมมหากาฬและเป็นจุดเชื่อมระหว่างถนนราชดำเนินกลางและราชดำเนินนอก ส่วนสะพานมัฆวานรังสรรค์เป็นสะพานที่สร้างข้าม คลองผดุงกรุงเกษมซึ่งต่างก็เป็นจุดที่การจราจรมีปัญหาอยู่เป็นนิจ
ยิ่งภาพหลังจากที่ได้มีการปรับแก้ระบบจารจรและเพิ่มเติมผิวจราจรบริเวณต้นถนนราชดำเนินกลางซึ่งทำให้การเดินทางจากสะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้าเข้าสู่ถนนราชดำเนินคล่องตัวขึ้นด้วยแล้ว สภาพปัญหา "คอขวด" ยิ่งรุนแรงขึ้นเพราะรถที่แล่นได้อย่างคล่องตัวบนถนนราชดำเนินซึ่งก็มีถึง ๒๐ ช่องจราจรเมื่อมาถึงบริเวณนี้ก็จะพบปัญหา เส้นทางที่บีบแคบลงมาก กล่าวคือ เหลือเพียง ๙ ช่องจราจรบนสะพานผ่านฟ้าลีลาศ และ ๒ ช่องจารจรบนสะพานมัฆวานรังสรรค์
การแก้ปัญหาให้ได้ผล จึงต้องมีการเพิ่มพื้นผิวจราจรบิรเวณทั้งสองสะพานนี้ ให้สอดคล้องกับถนนราชดำเนิน อย่างไรก็ตามความเป็น "พิเศษ" ของโครงการทั้งสองนี้ ก็คือต่างก็เป็นสะพานที่อายุยาวนานนับร้อยปีสร้างขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและเป็นงานศิลปกรรมอันงดงามทรงคุณค่า
สะพานทั้งสองแห่งคือมรดกที่มีคุณค่าทางศิลปกรรมและประวัติศาตร์ของชาวไทย ที่กรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนเป็น "โบราณสถานของชาติ" กรุงเทพมหานครจึงต้องพิจารณาวิธีการในการแก้ไขปัญหาอย่างละเอียดรอบคอบเป็นพิเศษตามแนวพระราชดำริพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ได้ทรงกำชับให้ระมัดระวังในเรื่องการอนุรักษ์รูปแบบประติมากรรมให้เหมือนเดิมด้วยมิใช่มุ่งแต่ขยายผิวการจราจรเพียงอย่างเดียว
ท้ายที่สุดกรุงเทพมหานครก็ได้รับพระราชทานแนวคิดในการแก้ไขและแบบแปลนที่จะปรับปรุงและขยายสะพานผ่านฟ้าลีลาศ โดยให้ขยายผิวถนนออกไปทั้ง ๒ ช่องจราจรมีความยาวประมาณ ๒๕ เมตร
ส่วนสะพานมัฆวานรังสรรค์ กรุงเทพมหานครได้ประสานงานกับกรมศิลปากรเพื่อพิจารณารูปแบบการก่อนสร้างที่จะไม่กระทบศิลปกรรมเดิม โดยพิจารณาไม่ขยายสะพานแต่ให้ก่อสร้างสะพาน คู่ขนานเพิ่มอีก ๒ สะพาน มีความกว้างสะพานละ ๑๕ เมตร ผิวจราจรกว้าง ๑๐ เมตร และมีทางเท้า ๒ ข้าง ข้างละ ๒.๕๐ เมตร มี ๓ช่องจราจร และยาว ๒๒ เมตร ซึ่งมีความสูงน้อยกว่าสะพานมัฆวานรังสรรค์และมีรูปแบบศิลปกรรมที่ กลมกลืนกับสะพานเดิม
ด้วยวิธีนี้ กรุงเทพมหานครจึงสามารถพิทักษ์รักษาศิลปกรรมอัมทรงคุณค่าของสะพานทั้งสองไว้ได้อย่างสมบูรณ์
"โครงการนี้ ทำมาตั้ง ๒๓ ปี จึงสำเร็จ ต้องหาทางที่จะแก้ไขต่อไป และอย่างท้อใจว่า "โอ้ทำเดี๋ยวนี้มันจะเสร็จอีก ๕ ปีข้างหน้า" จะสำเร็จ ถ้าเริ่มวันนี้ ถ้าลงมือทำ คนจะมีกำลังใจ เมื่อคนมีกำลังใจแล้วคนก็สามารถที่จะทนได้ ทนจราจรคับคั่งนี่ แล้วคนก็จะร่วมมือในงานที่เราทำเพื่อแก้ไขปัญหา"
๔ ธันวาคม ๒๕๓๖
