พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช เสด็จค้นสืบราชสันติวงศ์ต่อจากสมเด็จพระบรมเชษฐาธิราช เป็นพระมหากษัตริย์ลำดับที่ ๙ แห่งบรมราชจักรีวงศ์ เมื่อวันที่ ๙ มิถุนายน ๒๕๔๘ จากวันนั้นจนถึงวันนี้เป็นเวลา ๖๑ ปี ที่พระองค์ทรงดำรงฐานะเป็นพระประมุขของชาติ เป็นระยะเวลาการครองราชย์ ที่ยาวนานกว่ามหาราชาองค์ใดในโลกและบูรพกษัตริย์ องค์ใดในสยามประเทศ พระองค์ทรงทุ่มเทพระวรกาย พระสติปัญญาความสามารถ และพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจนานับการอยู่เป็นนิจ ด้วยหวังให้พสกนิกรถึงพร้อมด้วยประโยชน์สุข ซึ่งเป็นสิ่งที่พระองค์ทรงตั้งพระราชหฤทัยไว้ ตั้งแต่สมัยเมื่อเสด็จขึ้นเถลิงถวัลราชสมบัติ ดังพระปฐมบรมราชโองการ ที่ได้พระราชทานแก่พสกนิกรชาวไทย เมื่อครั้งพระราชพิธี บรมราชาภิเษก วันที่ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๙๓ ว่า เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแก่มหาชนชาวสยาม
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดช ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ที่ทรงงานหนักที่สุดพระองค์หนึ่ง พระราชกรณียกิจของพระองค์มีมากมาย ทั้งในด้านการอนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ด้านการแพทย์และสาธารณสุข ด้านการศึกษา ด้านศาสนา ด้านความมั่นคงภายในประเทศ ด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ด้านศิลปวัฒนธรรม และด้านการกีฬา พระราชกรณียกิจหลักของพระองค์คือ การยกระดับสภาพความเป็นอยู่และพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน โดยจะเสด็จพระราชดำเนินไปยังท้องที่ต่างๆ พร้อมทอดพระเนตรสภาพปัญหาในท้องที่เหล่านั้น พระองค์จะใช้เวลาส่วนใหญ่ ในแต่ละปีเสด็จพระราชดำเนิน แปรพระราชฐานไปประทับ แรม ณ พระตำหนักตามภูมิภาคต่างๆ และจะทรงหาโอกาสเสด็จพระราชดำเนิน เยี่ยมเยียนราษฎรในพื้นที่ใกล้เคียงอยู่ เสมอ จนอาจกล่าวได้ว่า ไม่มีพื้นที่แห่งใดในประเทศไทย ที่พระองค์ไม่เคยเสด็จพระราชดำเนินไปถึง
ตลอดระยะเวลากว่า ๖๐ ปีที่ผ่านมา เป็นช่วงเวลาที่พระองค์ทรงงานอย่างไม่เคยว่างเว้น และทรงประกอบพระราชกรณียกิจที่ถึงพร้อมทั้งความบริสุทธิ์บริบูรณ์ เป็นช่วงที่พสกนิกรชาวไทยอยู่ได้อย่างร่มเย็นเป็นสุขภายใต้ร่มพระบารมี ด้วยพระราชกรณียกิจ พระอัจฉริยภาพ และพระปรีชาสามารถของพระองค์ นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้ที่ทรงมีต่อประเทศชาติและประชาชน ชาวไทยจึงทรงได้รับการน้อมเกล้าฯ ถวายพระราชสมัญญาต่างๆ จากรัฐบาล หน่วยงาน และพสกนิกรชาวไทยและชาวโลก ดังนี้
- พระราชสมัญญา “อัครศิลปิน”
- พระราชสมัญญา “พระบิดาแห่งการโคนมไทย”
- พระราชสมัญญา “พระบิดาแห่งการจัดการทรัพยากรน้ำ”
- พระราชสมัญญา “พระบิดาแห่งเทคโนโลยีของไทย”
- พระราชสมัญญา “พระมหากษัตริย์นักพัฒนา”
- พระราชสมัญญา “พระบิดาแห่งฝนหลวง”
- พระราชสมัญญา “พระบิดาแห่งนวัตกรรมไทย”
- พระราชสมัญญา “พระบิดาแห่งการประดิษฐ์ไทย”
- พระราชสมัญญา “พระบิดาแห่งการวิจัย”
